Истиқлол барои ҳар як миллат бузургтарин дастоварди сиёсӣ ва арзиши муқаддаси миллӣ мебошад. Он ба давлат имконият медиҳад, ки роҳи рушди худро мустақилона муайян намуда, манфиатҳои миллӣ ва давлатиро ҳифз кунад, дар муносибатҳои байналмилалӣ ҳамчун субъекти мустақил баромад намояд ва барои зиндагии шоистаи мардум шароити мусоид фароҳам оварад. Барои миллати тоҷик Истиқлол маънои бозгашт ба худшиносии миллӣ, эҳёи давлатдории миллӣ ва фароҳам омадани имконияти сохтани давлати муосири соҳибихтиёрро дорад.
Имрӯзҳо, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар остонаи таҷлили 35-солагии Истиқлоли давлатии худ қарор дорад, зарур аст, ки ба роҳи тайкардаи кишвар бо нигоҳи воқеъбинона назар афканем, дастовардҳои бадастомадаро арзёбӣ намоем ва омилҳои асосии таҳкими давлатдории миллиро таҳлил кунем. Зеро дарки арзиши Истиқлол танҳо бо таҷлили як сана маҳдуд намешавад. Арзиши воқеии он дар сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, рушди иқтисодиву иҷтимоӣ, таҳкими қонуният, болоравии худшиносии миллӣ ва мавқеи устувори Тоҷикистон дар ҷомеаи ҷаҳонӣ ифода меёбад.
Дар ин раванд нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавқеи хосса дорад. Солҳои аввали Истиқлол барои Тоҷикистон давраи ниҳоят мураккаб буданд. Давлати ҷавони тоҷик бо мушкилоти ҷиддии сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ гардид. Дар чунин шароит масъалаи асосӣ танҳо бунёди сохторҳои нави давлатӣ набуд, балки ҳифзи худи давлатдорӣ, нигоҳ доштани якпорчагии кишвар, барқарор намудани сулҳу субот ва муттаҳид намудани ҷомеа буд.
Дар чунин марҳилаи ҳассоси таърихӣ роҳбарии дурандешона, иродаи қавии сиёсӣ ва масъулияти баланди давлатдорӣ аҳаммияти ҳалкунанда пайдо намуд. Ба даст овардани сулҳ ва таъмини ваҳдати миллӣ ба Тоҷикистон имконият дод, ки аз марҳилаи буҳронӣ берун омада, ба марҳилаи созандагӣ ва рушди устувор ворид гардад.
Сулҳ барои Тоҷикистон танҳо хотимаи низоъ набуд. Сулҳ заминаи барқарорсозии давлат, иқтисод, маориф, тандурустӣ, фарҳанг ва дигар соҳаҳои ҳаёти ҷомеа гардид. Дар шароити сулҳу субот давлат тавонист захираҳои худро ба рушди кишвар равона созад ва барномаҳои созандагиро амалӣ намояд.
Ваҳдати миллӣ бошад, ҳамчун омили муттаҳидкунандаи ҷомеа барои ҳифзи Истиқлол ва таҳкими давлатдорӣ аҳаммияти бузург пайдо кард. Таҷрибаи Тоҷикистон нишон дод, ки барои давлати соҳибистиқлол ягонагии ҷомеа ва эҳтироми манфиатҳои умумимиллӣ аҳаммияти ниҳоят муҳим дорад.
Дар шароити имрӯза низ ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои асосии давлатдорӣ ба ҳисоб меравад. Он ба ҷомеа имконият медиҳад, ки новобаста аз фарқияти андешаҳо, касбу кор ва мавқеи иҷтимоӣ дар атрофи ҳадафҳои умумимиллӣ муттаҳид гардад.
Яке аз самтҳои муҳими рушди давлат дар даврони Истиқлол ташаккули низоми муосири давлатдорӣ мебошад. Давлатдорӣ танҳо фаъолияти мақомоти давлатӣ нест. Он низоми муносибатҳои сиёсӣ, ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоиест, ки фаъолияти давлат ва ҷомеаро муайян менамояд. Аз ин рӯ, таҳкими давлатдорӣ аз ташаккули заминаҳои устувори ҳуқуқӣ ва фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ вобаста мебошад.
Дар ин раванд қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 1994 рӯйдоди бузурги сиёсӣ ва ҳуқуқӣ гардид. Конститутсия асосҳои давлатдории навини Тоҷикистонро муайян намуда, принсипҳои давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоиро муқаррар кард.Конститутсия барои рушди минбаъдаи қонунгузории миллӣ заминаи мустаҳкам гузошт. Дар асоси меъёрҳои конститутсионӣ низоми қонунгузории миллӣ ташаккул ёфта, муносибатҳои нави ҷамъиятӣ ба танзими ҳуқуқӣ дароварда шуданд.Имрӯз низ Конститутсия ҳамчун санади олии ҳуқуқӣ ва кафили ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд ҷойгоҳи муҳим дорад. Эҳтиром ба Конститутсия ва қонунҳо яке аз асосҳои ҷомеаи ҳуқуқбунёд мебошадДар давоми солҳои Истиқлол рушди давлатдории миллӣ бе таҳкими низоми ҳуқуқӣ тасаввурнопазир буд. Қонун бояд барои давлат на танҳо воситаи танзими муносибатҳои ҷамъиятӣ, балки асоси фаъолияти тамоми мақомоти давлатӣ бошад. Ҳар қадар волоияти қонун мустаҳкам бошад, ҳамон қадар эътимоди шаҳрвандон ба давлат ва ниҳодҳои он зиёд мегардад.Дар ҳамин замина, рушди мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва адлия аҳаммияти махсус пайдо намуд. Мақомоти адлия дар таҳкими сиёсати ҳуқуқии давлат, рушди қонунгузорӣ, хизматрасониҳои ҳуқуқӣ, бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ, фаъолияти нотариалӣ ва дигар самтҳои муҳими ҳуқуқӣ саҳм мегузоранд.Бо рушди давлат ва ҷомеа талабот ба фаъолияти касбии мақомоти адлия низ бештар гардид. Барои иҷрои босифати вазифаҳои давлатӣ кадрҳои донишманд, соҳибтаҷриба ва масъулиятшинос заруранд.Аз ин лиҳоз, сиёсати кадрӣ яке аз унсурҳои муҳими давлатдорӣ мебошад. Давлати муосир ба кадрҳое ниёз дорад, ки на танҳо соҳиби донишҳои касбӣ, балки дорои ҷаҳонбинии миллӣ, ҳисси баланди масъулият, фарҳанги ҳуқуқӣ ва одоби хизматӣ бошанд.Дар ин раванд рушди низоми таълим ва такмили ихтисоси кормандони давлатӣ аҳаммияти махсус пайдо мекунад. Донишкадаи такмили ихтисоси Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун муассисаи соҳавӣ дар баланд бардоштани сатҳи дониш ва малакаи кормандони мақомоти адлия нақши муҳим дорад.Такмили ихтисос бояд пайваста ва мутобиқ ба талаботи замон бошад. Қонунгузорӣ, технологияҳо ва муносибатҳои ҷамъиятӣ тағйир меёбанд. Аз ин рӯ, корманди соҳаи ҳуқуқ бояд ҳамеша донишҳои худро нав созад, таҷрибаи навро омӯзад ва малакаҳои касбии худро такмил диҳад.Маҳз рушди захираи инсонӣ метавонад устувории ниҳодҳои давлатӣ ва сифати хизматрасониҳои давлатиро таъмин намояд. Аз ин нуқтаи назар, таваҷҷуҳ ба рушди маориф, илм ва тайёр намудани кадрҳои баландихтисос яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ дар даврони Истиқлол гардид.Дар баробари рушди низоми давлатӣ, дар давоми 35 соли Истиқлол тағйироти назаррас дар соҳаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ низ ба амал омаданд. Бунёди иншооти энергетикӣ, роҳҳо, нақбҳо, муассисаҳои таълимӣ, беморхонаҳо, корхонаҳои истеҳсолӣ ва дигар иншооти муҳим ба рушди кишвар ва беҳтар гардидани инфрасохтори миллӣ мусоидат намуд.Энергетика ҳамчун яке аз самтҳои стратегии рушди Тоҷикистон дар маркази сиёсати созанда қарор гирифт. Таъмини энергетикии кишвар на танҳо барои рушди иқтисодӣ, балки барои таҳкими истиқлоли иқтисодӣ ва энергетикии давлат аҳаммияти калон дорад.Рушди роҳу нақлиёт низ ба таҳкими робитаҳои дохилии кишвар мусоидат намуд. Сохтмони роҳҳо ва нақбҳо минтақаҳои гуногуни кишварро ба ҳам наздик намуда, барои рушди иқтисодӣ ва иҷтимоӣ имкониятҳои нав фароҳам овард.Дар соҳаи маориф низ дар даврони Истиқлол дигаргуниҳои назаррас ба амал омаданд. Бунёди муассисаҳои нави таълимӣ, рушди таҳсилоти касбӣ ва олӣ, афзоиши имкониятҳои омӯзишӣ ва таваҷҷуҳ ба рушди илм ба баланд гардидани сатҳи маърифати ҷомеа мусоидат намуд.Маориф дар шароити давлати соҳибистиқлол танҳо воситаи гирифтани дониш нест. Он омили асосии ташаккули ҷаҳонбинии миллӣ, тарбияи шаҳрвандӣ ва омодасозии кадрҳо барои рушди давлат мебошад.Махсусан, дар соҳаи ҳуқуқ масъалаи сифати таълим ва тарбияи кадрҳои соҳибкасб аҳамияти бештар дорад. Зеро корманди ҳуқуқ дар фаъолияти худ бевосита бо ҳуқуқу озодиҳои инсон, манфиатҳои давлат ва ҷомеа сарукор дорад.Аз ин рӯ, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии кормандон ва такмили ихтисоси онҳо яке аз шартҳои муҳими рушди давлати ҳуқуқбунёд мебошад.Дар даврони Истиқлол масъалаи худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба таъриху фарҳанги миллӣ низ ба яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ табдил ёфт. Барои миллати тоҷик, ки дорои таърихи бойи давлатдорӣ ва фарҳанги қадима мебошад, омӯзиши таърих ва эҳтироми мероси миллӣ аҳаммияти бузург дорад.Худшиносии миллӣ бояд бо эҳтиром ба дигар миллатҳо ва фарҳангҳо ҳамоҳанг бошад. Миллате, ки таърих ва фарҳанги худро хуб медонад, метавонад дар ҷаҳони муосир бо эътимоди бештар ҷойгоҳи худро пайдо намояд.Дар ин самт таҷлили санаҳои таърихӣ, эҳёи ёдгориҳои миллӣ, рушди фарҳанг ва муаррифии дастовардҳои илмӣ ва адабии тоҷикон ба таҳкими ҳисси ифтихори миллӣ мусоидат мекунанд.Яке аз муҳимтарин самтҳои сиёсати давлатӣ дар даврони Истиқлол тарбияи ҷавонон мебошад. Ҷавонон қишри асосии ҷомеа ва неруи созандаи кишвар мебошанд. Аз ин рӯ, таъмини шароити мусоид барои таҳсил, касбомӯзӣ, фаъолияти илмӣ ва иштироки онҳо дар ҳаёти ҷамъиятӣ аҳаммияти калон дорад.Ҷавони соҳибмаърифат ва соҳибкасб метавонад дар рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва ҳуқуқии давлат саҳми назаррас гузорад. Дар баробари ин, тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, эҳтироми қонун, худшиносии миллӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ вазифаи муҳими ҷомеа мебошад.Истиқлол барои миллати тоҷик имконият фароҳам овард, ки сиёсати хориҷии мустақили худро ташаккул диҳад ва муносибатҳои байналмилалии худро бар асоси манфиатҳои миллӣ ба роҳ монад. Тоҷикистон имрӯз ҳамчун субъекти мустақили муносибатҳои байналмилалӣ дар ҳалли масъалаҳои минтақавӣ ва ҷаҳонӣ саҳм мегузорад.Ташаббусҳои Тоҷикистон дар масъалаҳои об, иқлим ва дигар масъалаҳои глобалӣ аз ҷумлаи самтҳое мебошанд, ки мавқеи байналмилалии кишварро таҳким бахшидаанд. Ин ташаббусҳо нишон медиҳанд, ки давлати соҳибистиқлол метавонад дар ҳалли масъалаҳои муҳими башарӣ нақши созанда дошта бошад.Сиёсати хориҷии сулҳҷӯёна ва ҳамкории Тоҷикистон бо кишварҳои гуногун ба рушди муносибатҳои иқтисодӣ, фарҳангӣ ва илмӣ мусоидат намуд. Ҳамкории байналмилалӣ барои омӯзиши таҷрибаи пешқадам ва ҷорӣ намудани усулҳои муосири идоракунӣ низ имконият фароҳам меорад.Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва ҳамзамон истифодаи имкониятҳои ҳамкории байналмилалӣ яке аз вазифаҳои муҳими давлат мебошад. Тоҷикистон дар ин раванд сиёсати мутавозин ва созандаро идома медиҳад.Дар сатҳи дохилӣ низ рушди хизматрасониҳои давлатӣ ва баланд бардоштани сатҳи муносибати мақомоти давлатӣ бо шаҳрвандон аҳаммияти бештар пайдо кардааст. Шаҳрванди имрӯз ба хизматрасонии босифат, дастрас ва шаффоф ниёз дорад.Аз ин рӯ, мақомоти давлатӣ бояд фаъолияти худро пайваста такмил диҳанд. Дар ин раванд истифодаи технологияҳои рақамӣ, содда намудани расмиёти маъмурӣ, баланд бардоштани сатҳи касбии кормандон ва таҳкими масъулияти хизматӣ аҳаммияти муҳим дорад.Барои мақомоти адлия ин масъала махсусан муҳим мебошад. Зеро бисёре аз хизматрасониҳои ҳуқуқӣ бевосита ба ҳаёти ҳаррӯзаи шаҳрвандон алоқаманданд. Сифати хизматрасонӣ метавонад ба сатҳи эътимоди мардум ба давлат таъсири мустақим расонад.Дар баробари ин, масъалаи риояи ҳуқуқ ва озодиҳои инсон яке аз арзишҳои асосии давлати ҳуқуқбунёд мебошад. Эҳтироми ҳуқуқи инсон бояд дар фаъолияти тамоми мақомоти давлатӣ ба таври воқеӣ таъмин карда шавад.Ҳифзи ҳуқуқи инсон бе волоияти қонун, фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ ва маърифати баланди ҳуқуқии шаҳрвандон имконнопазир аст. Аз ин рӯ, ин се унсур бояд ҳамеша дар робитаи зич қарор дошта бошанд.Имрӯз, дар арафаи 35-солагии Истиқлол, метавон бо итминон гуфт, ки Тоҷикистон дар роҳи таҳкими давлатдории миллӣ қадамҳои муҳим гузоштааст. Дастовардҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, ҳуқуқӣ ва фарҳангии даврони Истиқлол барои рушди минбаъдаи кишвар заминаи мусоид фароҳам овардаанд.Аммо Истиқлол танҳо дастоварди гузашта нест. Он масъулияти имрӯза ва фардои мост. Ҳифзи Истиқлол аз ҳар як шаҳрванд эҳсоси баланди масъулият, ватандӯстӣ ва садоқат ба давлатро талаб мекунад.Барои кормандони мақомоти давлатӣ ин масъулият боз ҳам бештар аст. Зеро фаъолияти онҳо бевосита бо иҷрои сиёсати давлатӣ ва хизмат ба мардум алоқаманд мебошад. Корманди давлатӣ бояд дар фаъолияти ҳаррӯзаи худ манфиатҳои давлат ва шаҳрвандро ба назар гирифта, талаботи қонун ва меъёрҳои одоби касбиро риоя намояд.Кормандони мақомоти адлия ҳамчун намояндагони низоми ҳуқуқӣ бояд дар татбиқи қонун намунаи масъулият ва фарҳанги касбӣ бошанд. Дониш, таҷриба, одоби хизматӣ ва поквиҷдонӣ бояд асоси фаъолияти онҳо бошад.Дар ин замина, Донишкадаи такмили ихтисоси Вазорати адлия вазифаи муҳими худро дар самти рушди касбии кормандон иҷро менамояд. Омӯзиши қонунгузории нав, таҷрибаи пешқадам, усулҳои муосири хизматрасонӣ ва технологияҳои рақамӣ ба кормандон имконият медиҳад, ки вазифаҳои худро бо сифати баландтар иҷро намоянд.35 соли Истиқлол барои Тоҷикистон давраи бунёд ва таҳкими давлатдории миллӣ гардид. Ин роҳ осон набуд, аммо бо таъмини сулҳу ваҳдат ва татбиқи сиёсати созанда кишвар тавонист ба марҳилаи рушди устувор ворид шавад.Дар ин раванд нақши Пешвои миллат ҳамчун роҳбари сиёсии кишвар дар ҳифзи Истиқлол, таҳкими сулҳу ваҳдат, рушди давлатдорӣ ва ташаккули низоми муосири ҳуқуқӣ муҳим мебошад.Имрӯз вазифаи мо аз он иборат аст, ки дастовардҳои Истиқлолро ҳифз намуда, онҳоро ба насли оянда ҳамчун арзиши муқаддаси миллӣ расонем. Ин вазифа танҳо бо сухан иҷро намешавад. Он меҳнати софдилона, масъулиятшиносӣ, эҳтироми қонун, баланд бардоштани дониш ва саҳми ҳар як шаҳрвандро талаб мекунад.Истиқлол вақте устувор мегардад, ки ҷомеа муттаҳид бошад, қонун воло бошад, шаҳрвандон ҳуқуқу уҳдадориҳои худро донанд ва мақомоти давлатӣ бо мардум содиқона хизмат кунанд.Аз ин рӯ, таҷлили 35-солагии Истиқлол бояд моро ба корҳои созанда, таҳкими ваҳдат, эҳтироми қонун ва рушди минбаъдаи давлат ҳидоят намояд.Дар пешорӯи марҳилаҳои нави рушди кишвар мо бояд аз таҷрибаи солҳои гузашта сабақ гирифта, ба оянда бо боварии бештар назар кунем. Тоҷикистон дорои имкониятҳои бузурги инсонӣ, табиӣ ва фарҳангӣ мебошад. Истифодаи дурусти ин имкониятҳо метавонад барои рушди минбаъдаи кишвар заминаи устувор фароҳам оварад.Насли имрӯз масъулияти таърихӣ дорад, ки Истиқлолро ҳамчун арзиши бузурги миллӣ ҳифз намояд ва барои таҳкими давлатдории миллӣ саҳми худро гузорад. Ин масъулият аз хизматчии давлатӣ то омӯзгор, аз ҳуқуқшинос то соҳибкор ва аз донишҷӯ то корманди одии ҷомеа ба ҳар як шаҳрванд дахл дорад.Зеро давлатдорӣ танҳо фаъолияти роҳбарият нест. Давлатдорӣ фаъолияти муштараки тамоми ҷомеа мебошад. Ҳар як шаҳрванди масъул бо меҳнати худ, риояи қонун, эҳтироми дигарон ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ дар таҳкими давлат саҳм мегузорад.Дар ин маъно, Истиқлол рамзи озодӣ, худшиносӣ ва масъулияти миллӣ мебошад. Он ба мо имконият медиҳад, ки ояндаи худро бо дасти худ созем ва барои наслҳои оянда давлати боз ҳам пурқувват, устувор ва пешрафта ба мерос гузорем.Имрӯз мо бо ифтихор аз 35 соли Истиқлол сухан мегӯем. Вале ин ифтихор бояд бо амал, меҳнат ва масъулият ҳамроҳ бошад. Танҳо дар ҳамин сурат метавон арзиши Истиқлолро воқеан дарк ва ҳифз кард.Нақши Пешвои миллат дар таъмини сулҳу ваҳдат, таҳкими давлатдорӣ ва фароҳам овардани шароити рушди кишвар қисми муҳими таърихи навини Тоҷикистон мебошад. Вале идомаи ин роҳи созанда вазифаи насли имрӯза мебошад.Мо бояд барои таҳкими қонуният, рушди низоми ҳуқуқӣ, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон ва омодасозии кадрҳои соҳибкасб саҳми худро гузорем. Зеро ҷомеаи ҳуқуқбунёдро танҳо қонунҳо не, балки шаҳрвандони ҳуқуқшинос ва масъулиятшинос месозанд.Дар ин замина, ҳар як корманди соҳаи адлия бояд дарк намояд, ки вазифаи ӯ танҳо иҷрои дастуру қонунҳо нест. Ӯ бояд бо фаъолияти худ ба таҳкими эътимоди шаҳрвандон ба давлат, қонун ва адолат мусоидат намояд.Бо чунин муносибат метавон дастовардҳои Истиқлолро таҳким бахшид ва барои рушди минбаъдаи Тоҷикистони соҳибистиқлол заминаи боз ҳам устувор гузошт.
