Наврӯз аз зумраи он ҷашнҳои нодирест, ки тавонистааст дар тӯли ҳазорсолаҳо арзиш ва аҳамияти худро нигоҳ дорад. Ин ҷашни куҳан бо фарорасии баҳор таҷлил гардида, оғози гардиши нави табиат ва зиндагии инсонҳоро таҷассум мекунад. Аз давраҳои хеле қадим мардум бо эҳсоси умед ва шодмонӣ фаро расидани ин фасли зеборо пешвоз гирифта, онро бо расму ойинҳои хос ҷашн мегирифтанд.
Наврӯз на танҳо як санаи тақвимӣ, балки падидаи муҳими фарҳангист. Он дар худ ҷаҳонбинии аҷдодӣ, эҳтиром ба табиат ва орзӯи зиндагии орому осударо таҷассум мекунад. Дар ин айём табиат аз нав зинда мешавад, сабза медамад, гулҳо мешукуфанд ва ҳавои баҳорӣ ба зиндагӣ таровати тоза мебахшад. Ин тағйироти зебои табиат инсонро низ ба навсозии зиндагӣ ва андешаҳои нек ҳидоят мекунад.
Дар тӯли асрҳо Наврӯз дар байни халқҳои зиёди минтақаи Осиёи Марказӣ, Эронзамин, Қафқоз ва дигар кишварҳо ҳамчун ҷашни муҳими миллӣ боқӣ мондааст. Гарчанде ки ҳар як миллат баъзе расму ойинҳои худро дорад, аммо моҳияти ҷашн дар ҳама ҷо яксон аст: таҷлили оғози ҳаёти нав ва эҳтироми арзишҳои инсонӣ.
Хусусияти ҷолиби Наврӯз дар он аст, ки ин ҷашн мардумро ба ҳамдигар наздик мекунад. Дар рӯзҳои ид мардум ба аёдати хешу табор ва дӯстону наздикон мераванд, аз ҳолу аҳволи якдигар хабар мегиранд ва бо орзуҳои нек соли навро оғоз мекунанд. Ҳамин муносибатҳои самимӣ фазои меҳру муҳаббат ва ҳамдигарфаҳмиро дар ҷомеа таҳким мебахшад.
Бо мурури замон аҳамияти Наврӯз аз доираи як минтақа берун рафта, дар арсаи байналмилалӣ низ мавқеи баланд пайдо намуд. Ҷомеаи ҷаҳонӣ дарк кард, ки ин ҷашни қадимӣ дорои арзишҳои умумибашарӣ мебошад. Маҳз ҳамин сабаб гардид, ки СММ Наврӯзро ҳамчун ҷашни байналмилалӣ эътироф намуда, онро рамзи фарҳанги сулҳ ва дӯстии халқҳо номид.
Эътирофи байналмилалии Наврӯз нишон медиҳад, ки фарҳанги қадимии мардумони Шарқ метавонад барои тамоми ҷаҳон намунаи ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамзистии осоишта бошад. Имрӯз дар бисёр кишварҳо чорабиниҳои фарҳангӣ, намоишҳои ҳунарӣ ва барномаҳои идона баргузор мегарданд, ки тавассути онҳо мардум бо анъанаҳои бойи ин ҷашни куҳан шинос мешаванд.
Барои мардуми тоҷик Наврӯз яке аз муҳимтарин ҷашнҳои миллӣ маҳсуб меёбад. Он бо расму ойинҳои хос, таомҳои суннатӣ, бозиҳои миллӣ ва барномаҳои фарҳангӣ таҷлил мегардад. Дар ин рӯзҳо хонаҳо тоза карда мешаванд, дастархонҳои идона ороста мегарданд ва мардум бо рӯҳияи баланд соли навро истиқбол мегиранд.
Наврӯз ҳамчунин рамзи меҳнат ва созандагист. Баҳор барои кишоварзон оғози корҳои саҳроӣ ба ҳисоб меравад. Бо фарорасии ин фасл деҳқонон ба кишту кор оғоз намуда, барои фаровонии ҳосил заҳмат мекашанд. Аз ин рӯ Наврӯз на танҳо ҷашни шодӣ, балки оғози марҳилаи нави меҳнату созандагӣ низ мебошад.
Дар замони муосир Наврӯз ҳамчун рамзи сулҳ ва ваҳдати инсонҳо маъруф гардидааст. Ин ҷашн фарҳангҳои гуногунро ба ҳам меорад ва ба мардум ёдрас мекунад, ки новобаста аз фарқиятҳо ҳама ба як оилаи бузурги башарият тааллуқ дорем.
Аз ин рӯ метавон гуфт, ки Наврӯз на танҳо мероси гузаштагон, балки арзиши зиндаест, ки имрӯз низ аҳамияти худро гум накардааст. Он мардумро ба зиндагии созанда, дӯстӣ ва эҳтироми табиат раҳнамоӣ мекунад.
Бигзор рӯҳи Наврӯз ҳамеша дар дилҳои инсонҳо зинда бошад ва паёми сулҳу дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмиро дар тамоми ҷаҳон густариш диҳад.
Мирзозода Шаҳзод - вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Левакант
