Дар даврони муосир, ки раванди ҷаҳонишавӣ ва пешрафти босуръати технологияҳои иттилоотӣ ба тамоми соҳаҳои ҳаёти инсон таъсир расонида истодааст, масъалаи ҳифз ва рушди маърифати миллӣ, фарҳанги китобхонӣ ва тафаккури солим ба яке аз масъалаҳои калидии сиёсати давлат табдил ёфтааст. Дар ҳамин замина, эълони Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» аз ҷониби Пешвои миллат дар рӯзи 1 январ, яъне оғози соли нав, иқдоми дорои аҳамияти амиқи иҷтимоӣ ва фарҳангӣ маҳсуб меёбад.
Ин озмун барномаи фарогири маърифатӣ мебошад, ки ҳадафи асосии он ташаккули ҷомеаи донишбунёд, бедор намудани шавқу завқи китобхонӣ, эҳёи суннатҳои волои маънавӣ ва таҳкими худшиносии миллӣ дар зеҳни шаҳрвандон, бахусус наврасону ҷавонон аст.
Имрӯз ҷомеаи ҷаҳонӣ бо мушкилоти ҷиддии маънавӣ рӯ ба рӯ шудааст. Истифодаи аз ҳад зиёди шабакаҳои иҷтимоӣ, паҳншавии муҳтавои сатҳиву ғайриилмӣ ва коҳиши таваҷҷуҳ ба мутолиаи амиқ боиси заъиф гардидани тафаккури таҳлилӣ ва камранг шудани фарҳанги китобхонӣ мегардад. Дар чунин вазъ, китоб ҳамчун манбаи асосии дониш, таҷрибаи таърихӣ, арзишҳои ахлоқӣ ва ҷаҳонбинии солим аҳамияти дучанд пайдо мекунад.
Озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» маҳз ба ҳамин ниёз ҷавоб гуфта, китобро дубора ба маркази ҳаёти маънавии ҷомеа меорад. Мутолиаи осори классикӣ ва муосири адабиёти тоҷик ва ҷаҳон ба иштирокчиён имкон медиҳад, ки ҷаҳонбинии худро васеъ намуда, аз хурофот, бегонапарастӣ ва таассуби фикрӣ дур бошанд.
Интихоби рӯзи 1 январ барои эълони озмун тасодуфӣ нест. Оғози сол замони таҳия намудани нақшаҳо, ормонҳо ва ҳадафҳои нав мебошад. Вақте ки сол бо даъват ба китобхонӣ, худомӯзӣ ва такмили зеҳнӣ оғоз мегардад, ин раванд дар тамоми соли тақвимӣ идома пайдо мекунад.
Эълони озмун ба иштирокчиён имкон медиҳад, ки на бо шитоб, балки бо барномаи муназзам ва мутолиаи амиқ омодагӣ бинанд. Ин омил фарҳанги мутолиаи доимиро ташаккул медиҳад ва китобхониро аз як амали мавсимӣ ба як эҳтиёҷи маънавии ҳамешагӣ табдил медиҳад.
Яке аз дастовардҳои муҳими озмун ин дастгирии истеъдодҳои ҷавон мебошад. Иштирок дар озмун на танҳо дониши адабӣ, балки малакаҳои сухандонӣ, таҳлил, тафсири матн ва баёни озодонаи фикрро инкишоф медиҳад. Ҳамин раванд замина фароҳам меорад, ки ҷавонон ба шахсиятҳои мустақили фикрӣ табдил ёбанд.
Илова бар ин, мутолиаи осори бузургони адабиёти тоҷик, шуруъ аз Рӯдакӣ то Айниву Турсунзода, ҳисси ифтихор аз таъриху фарҳанги миллӣ ва пайванди маънавии наслҳоро таҳким мебахшад. Ин худшиносӣ яке аз омилҳои асосии суботи ҷомеа ва таҳкими давлатдорист.
Таҳлили натиҷаҳои солҳои гузашта нишон медиҳад, ки озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» таъсири воқеӣ ва ченшаванда гузоштааст. Сол то сол шумораи иштирокчиён меафзояд, китобхонаҳо фаъол мегарданд, маҳфилҳои адабӣ эҳё мешаванд ва таваҷҷуҳ ба осори адабӣ ба маротиб зиёд мегардад. Садҳо нафар наврасону ҷавонон маҳз тавассути ин озмун ба роҳи илму адаб қадам гузошта, имрӯз ҳамчун донишҷӯёни фаъол, омӯзгорон, рӯзноманигорон ва муҳаққиқон фаъолият доранд. Ин далелҳо собит менамоянд, ки озмун танҳо як чорабинӣ нест, балки мактаби бузурги маърифат ва тарбияи зеҳнӣ мебошад.
Бо дарназардошти ҳамаи ин, метавон гуфт, ки озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» яке аз рукнҳои муҳими сиёсати маърифатии давлат ба шумор меравад. Идомаи он на танҳо зарурат, балки тақозои рушди устувори маънавӣ, зеҳнӣ ва фарҳангии ҷомеаи Тоҷикистон мебошад. Зеро то замоне ки китоб дар меҳвари зиндагии инсон қарор дорад, фурӯғи доноӣ хомӯш нахоҳад шуд.
Латофат ОДИНАЗОДА,
директори Коллеҷи омӯзгории шаҳри Кӯлоб,
номзади илҳои педагогӣ, дотсент