(Ба ифтихори 35 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Дар шароити муосир, ки рушди илму маърифат ба яке аз омилҳои асосии пешрафти ҷомеа табдил ёфтааст, нақши давлат дар дастгирии олимон ва муҳаққиқон аҳаммияти хоса пайдо мекунад. Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ин самт яке аз афзалиятҳои муҳими сиёсати давлатӣ ба шумор меравад. Зеро бе рушди илм, бе таҳқиқоти амиқ ва бе дастгирии неруи зеҳнӣ, пешрафти воқеии иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии кишвар ғайриимкон аст. Аз ин рӯ, таваҷҷуҳи роҳбарияти давлат ба рушди илм ва дастгирии олимону муҳаққиқон ҳамчун сиёсати дурбинона ва стратегӣ арзёбӣ мегардад.
Дар ин раванд, нақши Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ниҳоят муҳим ва калидӣ мебошад. Аз рӯзҳои аввали ба даст овардани истиқлолият, ӯ ба рушди илму маориф, таҳкими неруи зеҳнӣ ва тарбияи кадрҳои баландихтисос таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Зеро хуб дарк карда шуд, ки ояндаи давлат ба сатҳи дониш, маърифат ва фаъолияти эҷодии шаҳрвандонаш вобастагии мустақим дорад. Дар ҳамин замина, сиёсати давлатӣ дар самти дастгирии олимон, таҳкими инфрасохтори илмӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои таҳқиқоти илмӣ ба як самти афзалиятнок табдил ёфт.
Яке аз самтҳои муҳими ин сиёсат дастгирии моддиву маънавии олимон мебошад. Бо ташаббус ва дастгирии Пешвои миллат муассисаҳои илмӣ-тадқиқотӣ, академияҳо ва донишгоҳҳо имконият пайдо карданд, ки фаъолияти худро густариш диҳанд, таҷҳизоти муосирро истифода баранд ва муҳаққиқонро ба корҳои илмӣ ҷалб намоянд. Барномаҳои давлатӣ, грантҳо ва лоиҳаҳои илмӣ барои дастгирии муҳаққиқони ҷавон ва олимони соҳибтаҷриба роҳандозӣ шудаанд, ки ин ба баланд бардоштани сифати таҳқиқот ва рушди илм мусоидат мекунад.
Ҳамзамон, таваҷҷуҳи махсус ба тайёр кардани кадрҳои илмӣ ва таҳкими робитаи байни илм ва истеҳсолот зоҳир мегардад. Коллеҷу донишгоҳҳо ва муассисаҳои таҳсилоти олӣ имрӯз марказҳои муҳими таҳқиқоти илмӣ низ ба ҳисоб мераванд. Омӯзгорон ва донишҷӯён ба корҳои илмӣ фаъолона ҷалб гардида, дар таҳияи лоиҳаҳо ва барномаҳои илмӣ саҳм мегузоранд. Ин раванд барои ташаккули насли нави олимон ва муҳаққиқон, ки метавонанд ба рушди кишвар саҳми назаррас гузоранд, заминаи мусоид фароҳам меорад.
Дар баробари ин, ташаббусҳои Пешвои миллат дар сатҳи байналмилалӣ низ ба рушди илм ва таҳқиқот таъсири мусбат расонидаанд. Иштироки Тоҷикистон дар барномаҳои байналмилалии илмӣ, ҳамкорӣ бо марказҳои таҳқиқотии хориҷӣ ва мубодилаи таҷриба бо олимони дигар кишварҳо имконият медиҳад, ки муҳаққиқони тоҷик бо дастовардҳои нави илмӣ шинос шаванд ва донишҳои худро такмил диҳанд. Ин ҳамкорӣ барои баланд бардоштани сатҳи илм ва ворид намудани технологияҳои нав ба иқтисоди миллӣ аҳаммияти калон дорад.
Метавон гуфт, ки дастгирии олимону муҳаққиқон сармоягузории стратегӣ ба ояндаи кишвар мебошад. Илм ва таҳқиқот имконият медиҳанд, ки масъалаҳои муҳими иқтисодӣ, экологӣ ва иҷтимоӣ ҳал карда шаванд, технологияҳои нав ҷорӣ гарданд ва рақобатпазирии кишвар дар арсаи байналмилалӣ баланд бардошта шавад. Аз ин рӯ, сиёсати давлатӣ дар самти дастгирии илм бояд пайваста тақвият ёбад ва ба талаботи замони муосир мутобиқ карда шавад.Дар ҳамин замина, нақши маънавии дастгирии олимон низ муҳим аст. Эътироф ва қадршиносии заҳмати илмӣ, эҳтиром ба аҳли илм ва ташаккули муҳити мусоиди зеҳнӣ дар ҷомеа ба боло бурдани мақоми илм ва муҳаққиқон мусоидат мекунад. Чорабиниҳои илмӣ, конфронсҳо, симпозиумҳо ва нашри осори илмӣ имконият медиҳанд, ки дастовардҳои олимон ба ҷомеа муаррифӣ шаванд ва робитаи байни илм ва ҷомеа тақвият ёбад.Хулоса, сиёсати Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар давоми 35 соли соҳибистиқлолӣ дар самти дастгирии олимону муҳаққиқон ҳамчун як ҷузъи муҳими рушди миллӣ арзёбӣ мегардад. Ин сиёсат барои ташаккули ҷомеаи донишбунёд, рушди иқтисодиёт, таҳкими фарҳанг ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум заминаи устувор фароҳам меорад. Дастгирии илм ва муҳаққиқон имрӯз на танҳо як зарурат, балки як вазифаи муқаддаси давлатӣ мебошад, ки иҷрои он ояндаи дурахшони кишварро таъмин менамояд.Шамъигул ШАРИФЗОДА,директори Коллеҷи омӯзгории шаҳри Бохтар
