КОРРУПСИЯ – МОНЕАИ РУШДИ ҶОМЕА
https://www.facebook.com/share/p/1CvEAZtjsz/
Коррупсия яке аз масъалаҳои ҷиддии ҷаҳони муосир буда, ба рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсии ҳар як давлат таъсири манфӣ мерасонад. Ин падида ба эътимоди мардум нисбат ба мақомоти давлатӣ латма зада, татбиқи қонун, адолати иҷтимоӣ ва рушди устувори ҷомеаро халалдор мекунад. Аз ин рӯ, мубориза бар зидди коррупсия вазифаи муҳими давлат, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҳар як шаҳрванд ба ҳисоб меравад.
Коррупсия мафҳуми истифодаи ғайриқонунии мансаб ё ваколатҳои хизматӣ ба манфиати шахсӣ мебошад. Он метавонад дар шаклҳои гуногун, аз ҷумла гирифтани пора, додани пора, сӯиистифода аз мансаб, тасарруфи маблағҳои давлатӣ, бархӯрди манфиатҳо, қаллобӣ ва дигар амалҳои ғайриқонунӣ зоҳир гардад. Чунин амалҳо ба манфиатҳои давлат ва ҷомеа зарари ҷиддӣ мерасонанд.
Сабабҳои пайдоиши коррупсия гуногунанд. Аз ҷумла, паст будани маърифати ҳуқуқӣ, сустии назорат, камбуди шаффофият дар фаъолияти мақомоти давлатӣ, манфиатҷӯии шахсӣ, беҷазоӣ ва сатҳи пасти масъулияти хизматчиёни давлатӣ метавонанд ба афзоиши ин падида мусоидат намоянд. Ҳамчунин, норасоии ахлоқи касбӣ ва фарҳанги ҳуқуқӣ дар баъзе мавридҳо барои ба вуҷуд омадани амалҳои коррупсионӣ замина фароҳам меорад.
Таъсири манфии коррупсия ба иқтисодиёти кишвар хеле бузург аст. Дар натиҷаи он маблағҳои давлатӣ ғайримақсаднок истифода шуда, сармоягузорӣ коҳиш меёбад, рақобати солим халалдор мегардад ва рушди соҳибкорӣ маҳдуд мешавад. Ин ҳолат метавонад сатҳи бекорӣ ва камбизоатиро зиёд намуда, имкониятҳои рушди иқтисодиро коҳиш диҳад.
Дар соҳаи иҷтимоӣ низ коррупсия оқибатҳои нохуш дорад. Вақте ки шаҳрвандон барои гирифтани хизматрасониҳои давлатӣ маҷбур мешаванд ба амалҳои ғайриқонунӣ рӯ оваранд, эҳсоси адолат аз байн меравад ва эътимоди ҷомеа ба давлат коҳиш меёбад. Дар соҳаҳои маориф, тандурустӣ ва дигар бахшҳои муҳим коррупсия метавонад ба сифати хизматрасонӣ таъсири манфӣ расонад ва ҳуқуқу манфиатҳои шаҳрвандонро поймол намояд.
Мубориза бо коррупсия танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ нест. Ҳар як шаҳрванд бояд мавқеи шаҳрвандии худро нишон дода, қонунҳоро эҳтиром намояд, аз додан ё гирифтани пора худдорӣ кунад ва дар ҳолати мушоҳидаи амалҳои коррупсионӣ онҳоро бо тартиби муқаррарнамудаи қонун ба мақомоти дахлдор хабар диҳад. Баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ ва тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, ростқавлӣ ва масъулиятшиносӣ низ дар пешгирии коррупсия нақши муҳим мебозад.
Дар солҳои охир барои пешгирӣ ва мубориза бо коррупсия тадбирҳои гуногун амалӣ мешаванд. Такмили қонунгузорӣ, рақамикунонии хизматрасониҳои давлатӣ, баланд бардоштани шаффофият, таҳкими назорати ҷамъиятӣ ва ҷорӣ намудани низомҳои муосири идоракунӣ аз ҷумлаи чунин чораҳо мебошанд. Ин тадбирҳо ба коҳиш ёфтани омилҳои коррупсионӣ ва баланд гардидани эътимоди шаҳрвандон мусоидат мекунанд.
Дар баробари ин, воситаҳои ахбори омма ва ҷомеаи шаҳрвандӣ низ метавонанд дар ташаккули афкори ҷамъиятӣ ва тарғиби фарҳанги зиддикоррупсионӣ саҳми назаррас гузоранд. Нашри маводи таҳлилӣ, гузоришҳои омӯзишӣ ва маъракаҳои иттилоотӣ аҳамияти масъаларо барои ҷомеа равшан намуда, ҳисси масъулияти шаҳрвандонро тақвият мебахшанд.
Хулоса, коррупсия яке аз монеаҳои асосии рушди устувори давлат ва ҷомеа мебошад. Барои коҳиш додани ин падида ҳамкории давлат, ҷомеа ва ҳар як шаҳрванд зарур аст. Танҳо бо риояи қонун, шаффофият, масъулиятшиносӣ ва тарбияи насли дорои ахлоқи баланд метавон ҷомеаи одилона, пешрафта ва аз коррупсия ориро бунёд намуд.
Ҳасанов Азизбек
Сармутахассиси Раёсати баҳисобгирии муҳосибӣ
